Gazeta Shqiptare

lajme shqip, gazeta online, gazeta shqiptare online

Publikimi...

Rreth lajmit...

Titulli: Territori, nën një planifikim të ri
Publikuar nga Gazeta Shqip me 7-5-2008

Lajmi...

Territori, nën një planifikim të ri

Publikuar nga Gazeta Shqip me 7-5-2008

Shqipëria është ndoshta ndër të paktat vende e cila funksionon me një sistem kaotik planifikimi, sepse planet e zhvillimit urban miratohen si një zgjidhje e çastit dhe jo si koncepte të cilat duhet t‘i rezistojnë kohës. Për t‘i dhënë fund kësaj epoke të vjetruar, vetëm pak ditë më parë është hedhur në letër nga Ministria e Transportit, Telekomunikacionit dhe Punëve Publike (MTTPP), projektligji mbi "Planifikimin e Territorit". Hartimi i këtij projektligji ka zgjatur rreth 2 vjet për shkak se hartimi i akteve ligjore duhej të përshtatej sipas politikave europiane.

Sipas drejtorit të Politikave të Planifikimit Urban, njëkohësisht edhe bashkëhartues i projektligjit, sistemi i propozuar i planifikimit të territorit paraqet ndryshime thelbësore me sistemin aktual të planifikimit, tejkalon konceptin klasik të planifikimit urban, duke ofruar një orientim më afatgjatë për të ardhmen.

Një ndryshim i domosdoshëm

Kanë kaluar rreth 10 vjet që nga koha kur është hartuar për herë të parë një ligj për planifikimin urban. Një kohë e gjatë që kërkonte një ndërhyrje rrënjësore në konceptimin e planifikimit, jo më sipas metodave klasike.

"Për shkak të shumë ndryshimeve që kanë ndodhur në Shqipëri, miratimi i këtij ligji do të kërkojë amendime teknike të disa ligjeve të posaçme në fuqi. Zbatimi i efektshëm i tij do të mund të kërkojë domosdoshmërinë e miratimit të akteve nënligjore për rregullat e përdorimit të tokës dhe legjislacionit për zhvillimin e infrastrukturës bazë, tatimeve e taksave vendore dhe tarifat ndikuese, menaxhimit të pasurive të patundshme etj.", - thotë Marin Biçoku, drejtor i Politikave të Planifikimit Urban, pranë Ministrisë së Transportit, Telekomunikacionit dhe Punëve Publike.

Sipas tij, Shqipëria ka nevojë për një proces të hapur dhe transparent si për periudhën planifikuese, ashtu dhe për periudhën e zbatimit të tij. Ky detyrim, i cili është nënvizuar shumë herë edhe nga donatorët e huaj, përfshihet për herë të parë si i tillë në këtë projektligj. "Projektligji synon një proces të hapur diskutimi midis autoriteteve zbatuese të tij dhe palëve të përfshira, si edhe publikut, për politikat e zhvillimit të territorit", thotë Biçoku.

Projektligji synon të vendosë rregulla të qarta loje edhe për lejet e ndërtimit, si një nga proceset shumë shpesh të kundërshtuara nga ana e sektorit të ndërtimit.

"Do të krijohen hapësira për një proces më të lehtësuar për sa i takon zbatimit të mjeteve të planifikimit të territorit, siç janë dhëniet e lejeve apo edhe tipologjitë e tyre. Procesi i dhënies së lejeve të ndërtimit do të bëhet më i qartë, më transparent dhe më administrativ", - thotë Biçoku.

Në projektligjin e ri thuhet: "Leja e ndërtimit kërkohet përpara çdo ndërtimi të ri ose ndryshimi të rëndësishëm të strukturës ose tokës. Ajo garanton që leja e zhvillimit të zbatohet në përputhje me standardet kombëtare e vendore në fushën e ndërtimit me qëllim garantimin e sigurisë së jetës e të shëndetit. Për nga natyra juridike, akti i lejes së ndërtimit është një akt administrativ individual, i cili do të lëshohet në përputhje me kërkesat e këtij ligji, legjislacionin dhe rregulloret për ndërtimin".

Sipas drejtorit të Politikave të Planifikimit Urban, procesi i dhënies së lejeve të ndërtimit do të përcaktojë edhe afate, duke mos qenë më një proces i cili mund të varet nga "preferenca individuale", por të kryhet në bazë të procedurave të rregullta ligjore.

Sipas drejtuesve të kësaj ministrie, ky projektligj me të gjitha instrumentet e mekanizmat që ofron, nuk përbën sidoqoftë çelësin e artë. "Në aspektin e politikave kombëtare e vendore, zbatimi i tij do të varet nga angazhimi i përgjegjshëm i njësive të qeverisjes vendore për t‘u pajisur me instrumente të planifikimit dhe kontrollit të zhvillimit dhe politikave nxitëse të autoriteteve kombëtare, përfshi edhe ato financiare e fiskale", -thotë Biçoku.

"Transparencë", procesi i synuar

Mjetet për të realizuar një planifikim korrekt territorial duhet të jenë të hapura ndaj komenteve të palëve të interesuara ose të prekura. "Autoritetet janë të detyruara të përgjigjen ndaj çdo komenti të bërë nga palët, por ballafaqimi mes shtetit dhe subjekteve tenton drejt një produkti edhe më mirëkuptues. Vendimet do të merren në bazë të një strategjie afatgjatë dhe jo "të posaçme". Shqipëria ka vuajtur nga vendime të tilla ku ka pasur mungesë planifikimi. I gjithë aksioni ndaj territorit duhet të jetë në fillim planifikues dhe parashikues, pasi vetëm duke ndjekur këtë logjikë mund të parashikosh efektet për të ndërmarrë masa për minimizimin e rreziqeve dhe dëmtimeve që mund të sjellin këto vendime. Edhe në rastet kur do të kalohet në zbatim, do të ndiqet e njëjta procedurë. T‘i japësh mundësinë palëve të prekura është logjika administrative", - thotë Marin Biçoku.

Sipas tij, autoriteti përpara se të marrë një vendim mbi planifikimin territorial, duhet të jetë i njohur se çfarë mund të shkaktojë veprimi i tij. Atij duhet t‘i jepet mundësia të shqyrtojë komentet ose sugjerimet, që do të vijnë nga palët e përfshira dhe t‘i vlerësojë nëse ato kanë ose jo bazë ligjore dhe të klasifikohen si vendimmarrëse ose si pjesë delegimi tek autoriteti gjyqësor. "Edhe në rastin e planifikimit të territorit do të ndiqet logjika e "one stop shop". Vendimi publikohet dhe palët mund të shprehen duke parandaluar që në një të ardhme të krijohen stoqe ankesash. Caktimi i afateve ligjore procedurale krijon mundësinë që gjithkush të kërkojë transparencën dhe zbardhjen e vendimeve", - thotë Biçoku.

Sipas tij, instrumentet e ndryshme të planifikimit dhe zbatimit (kontrollit të zhvillimit), që projektligji parashikon të hartohen, në nivele të ndryshme planifikuese, shmang boshllëqet, mbivendosjet dhe si rrjedhojë konfliktet. "Projektligji, nëpërmjet ndarjes së qartë të kompetencave të autoriteteve kombëtare dhe vendore të planifikimit, u lejon atyre të veprojnë në mënyrë të pavarur brenda sferës së juridiksionit të përcaktuar nga legjislacioni në fuqi nga ky ligj, si dhe të bashkëpunojnë e bashkërendojnë veprimtarinë e tyre. Zbatimi i këtij ligji në praktikë, sidomos në nivelin vendor, nëpërmjet një roli krejtësisht të ri të njësive të qeverisjes vendore në planifikimin vendor dhe veprimtarinë rregullatore, i kombinuar me politikat për taksat vendore dhe investimet duke lehtësuar sektorin privat, përbëjnë bazën për zhvillimin e vizionit dhe karakterit gjithëpërfshirës e të qëndrueshëm të planifikimit të territorit në Shqipëri".

Nga ana tjetër, projektligji ngarkon autoritetet vendore të planifikimit të njësive të qeverisjes vendore me popullsi mbi 10,000 banorë për miratimin e planeve territoriale të përgjithshme kombëtare e vendore të planifikimit të territorit brenda 2 viteve nga fillimi i efekteve të plota të tij dhe për ato me mbi 50,000 banorë brenda 1 viti nga fillimi i efekteve.

Opinioni juaj...

Ju lutemi beni hyrje me llogarin tuaj qe te komentoni!